Adviezen voor jonge kinderen tot 4 jaar
Voor de allerjongsten is het best simpel. Kinderen tot 2 jaar hebben eigenlijk geen schermtijd nodig. Ze leren het meeste door te bewegen, luisteren, voelen en spelen. Beeldschermen kunnen hun groei en slaap verstoren. Toch even videobellen met opa of oma is niet erg, maar probeer het kort te houden. Kinderen tussen 2 en 4 jaar kunnen af en toe even op een scherm kijken, maar het beste is maximaal 30 minuten per dag. Kies het liefst voor rustige filmpjes en kijk samen, dan kun je uitleggen wat er gebeurt. Op deze leeftijd is veel buiten spelen, knutselen of samen lezen nog veel belangrijker. Zo werk je al aan preventie-en-zelfzorg voor later.
Hoeveel schermtijd is goed voor basisschoolkinderen?
Vanaf 4 jaar worden kinderen nieuwsgieriger naar digitale media. Voor kinderen tussen 4 en 8 jaar is maximaal 1 uur per dag een goed richtpunt. Hierbij telt alle schermtijd samen: dus televisie, tablet, telefoon en computer bij elkaar. Kinderen van 8 tot 10 jaar kunnen tot 1,5 uur per dag aan, maar let er op dat ze tussendoor bewegen en niet alles achter elkaar doen. Het is slim om duidelijke afspraken te maken. Bijvoorbeeld: eerst huiswerk, daarna een halfuurtje schermtijd. Laat kinderen niet eten voor een scherm en stop minstens een uur voor het slapengaan met digitale apparaten. Zo blijft de slaap rustig en hebben de ogen even pauze.
Tips voor jongeren van 10 jaar tot volwassen
Jongeren van 10 jaar en ouder werken vaak voor school al met een laptop. Daarbij komen soms nog games en sociale media. Voor deze groep is er niet altijd een vast maximum, omdat school en hobby’s ook meetellen. Toch is 2 uur vrije schermtijd op een dag een mooi doel. Praat met elkaar over het gebruik van telefoons en leg uit waarom ontspanning zonder beeldscherm zo goed is. Bijna alle jongeren weten dat veel kijken niet gezond is, maar het blijft lastig. Zet meldingen uit bij het huiswerk, spreek vaste pauzes af en moedig buiten spelen, muziek luisteren of sporten aan. Ook bij deze leeftijd hoort preventie-en-zelfzorg: leren om met schermtijd om te gaan, voor nu en de toekomst.
De rol van ouders en verzorgers bij mediaopvoeding
Goede afspraken over beeldschermgebruik beginnen bij het voorbeeld van ouders en verzorgers. Zelf je telefoon wegleggen tijdens het eten of mee buitenspelen laat zien dat ontspanning niet altijd digitaal hoeft. Spreek thuis duidelijke regels af en bespreek deze ook samen. Zet bijvoorbeeld samen een timer of bouw vaste schermvrije momentjes in, zoals rondom het avondeten. Door te praten over wat je kind online ziet en beleeft, houd je contact. Let op wat ze kijken én wat ze doen. Probeer nieuwsgierig te zijn, in plaats van direct streng. Zo kun je voorkomen dat kinderen stiekem toch hun scherm pakken en maak je het onderwerp veilig om te bespreken. Zo draag je bij aan preventie-en-zelfzorg vanaf jonge leeftijd.
Waarom minder schermtijd gezond is voor iedereen
Te veel tijd achter een scherm kan zorgen voor vermoeide ogen, hoofdpijn en slaapproblemen. Ook is er minder tijd voor bewegen, buiten spelen of een leuke hobby. Door op tijd te stoppen en te kiezen voor andere activiteiten help je je hersenen met rust en herstel. Het lukt vaak beter om je te concentreren en je voelt je actiever. Ook de band met familie of vrienden wordt sterker als je samen iets doet zonder scherm. Dit geldt voor kinderen, maar net zo goed voor volwassenen. Goed omgaan met schermtijd hoort daarom bij preventie-en-zelfzorg voor het hele gezin. Kies samen voor leuke en gezonde alternatieven.
Meest gestelde vragen over schermtijd en leeftijd
- Mag mijn kind langer kijken tijdens het weekend?
Af en toe een keer wat langer een scherm gebruiken in het weekend is niet erg, zolang het niet elke dag gebeurt. Houd goed in de gaten hoe je kind zich voelt en zorg dat er genoeg tijd overblijft voor spelen en bewegen.
- Wat als mijn kind online huiswerk moet maken, telt dat ook mee?
Huiswerk op de computer telt niet mee als vrije schermtijd. Houd daarom het huiswerk apart van de schermafspraken over gamen, filmpjes of social media. Zorg wel dat je kind genoeg pauze heeft en niet te lang achter elkaar werkt.
- Mijn puber vindt de regels te streng, hoe ga ik hiermee om?
Leg uit waarom minder schermtijd gezond is, ook op lange termijn. Vraag hoe je puber zich voelt na lang achter een scherm en praat samen over gezonde gewoontes. Maak samen afspraken en luister naar de wensen van je puber. Zo blijft het contact goed.
- Hoe zorg ik dat schermtijd niet tot ruzie leidt thuis?
Maak duidelijke en haalbare afspraken, liefst samen met je kind of puber. Bespreek deze ook af en toe opnieuw. Geef het goede voorbeeld en laat merken dat samen iets doen zonder scherm ook leuk is. Aandacht en begrip helpen vaak beter dan strenge regels.
